Cyberaanvallen treffen niet alleen grote bedrijven. Sterker nog, kleine ondernemingen zijn vaak een makkelijker doelwit, simpelweg omdat ze minder beveiliging hebben dan grote organisaties met een eigen IT-team. In dit artikel lees je met welke basisstappen je als kmo je cybersecurity meteen kan verbeteren.
Waarom kmo’s een aantrekkelijk doelwit zijn
Cybercriminelen weten dat kleine bedrijven vaak minder beveiligd zijn, maar wel toegang hebben tot waardevolle gegevens: klantenbestanden, facturatiegegevens, wachtwoorden. Volgens het Centrum voor Cybersecurity Belgie (CCB), de nationale autoriteit voor cybersecurity in Belgie, blijft ransomware een aanzienlijk risico voor Belgische bedrijven van elke grootte.
Het goede nieuws: de meeste basismaatregelen zijn niet duur of ingewikkeld, en maken al een groot verschil.
De basis: 5 maatregelen die elke kmo zou moeten nemen
1. Gebruik multi-factor authenticatie (MFA)
Met MFA heb je naast je wachtwoord ook een tweede bevestiging nodig om in te loggen, bijvoorbeeld via een code op je telefoon. Dit is een van de meest doeltreffende maatregelen tegen ongeoorloofde toegang, en kost meestal niets extra bij software die je al gebruikt.
2. Maak regelmatig back-ups
Zorg dat je belangrijke bedrijfsgegevens regelmatig en automatisch worden opgeslagen, bij voorkeur op een plek die los staat van je normale netwerk. Cloud opslag kiezen die voldoende beveiligd is, is hierbij een goede optie voor de meeste kmo’s. Bij een ransomware-aanval, waarbij criminelen je bestanden gijzelen, is een goede back-up vaak het verschil tussen een kleine hinder en een compleet stilliggend bedrijf.
3. Installeer updates meteen
Software-updates bevatten vaak beveiligingspatches voor net ontdekte zwakke plekken. Stel automatische updates in waar mogelijk, en wacht niet met updaten “tot het beter uitkomt”.
4. Train je team in het herkennen van phishing
Een groot deel van cyberaanvallen begint met een phishingmail: een bericht dat een medewerker verleidt om op een link te klikken of gegevens prijs te geven. Steeds meer van deze mails worden gegenereerd met AI-tools voor bedrijven die eigenlijk voor legitieme doeleinden bedoeld zijn, waardoor ze foutloos Nederlands bevatten en moeilijker te herkennen zijn dan vroeger. Regelmatige, korte training helpt je team alert te blijven.
5. Gebruik sterke, unieke wachtwoorden
Een wachtwoordmanager helpt om voor elk account een uniek en sterk wachtwoord te gebruiken, zonder dat je ze allemaal moet onthouden. Hergebruik van wachtwoorden is een van de meest voorkomende zwakke plekken.
6. Denk na over AI en klantgegevens
Zet je AI voor klantenservice in, bijvoorbeeld via een chatbot? Let dan extra op welke klantgegevens je daarbij deelt met externe AI-tools. Dit raakt ook aan GDPR en AI, want niet elke AI-tool verwerkt gegevens op een manier die voldoet aan de Europese privacywetgeving.
Gratis hulpmiddelen van de overheid
Je hoeft dit niet allemaal zelf uit te zoeken. Het CCB biedt via het platform Safeonweb@work gratis tools aan voor bedrijven, waaronder:
- Een self-assessment tool om je huidige beveiligingsniveau te checken
- Kant-en-klare stappenplannen voor snelle verbeteringen
- Sjablonen voor een eigen cybersecuritybeleid
- Video’s en webinars om je team op te leiden
Dit is een goed startpunt, zeker als je nog geen idee hebt waar je precies staat op vlak van cybersecurity.
Moet mijn kmo aan NIS2 voldoen?
Je hebt vast al gehoord van NIS2, de Europese cybersecurity-richtlijn die sinds eind 2024 ook in Belgie van kracht is. De verplichtingen gelden in de eerste plaats voor organisaties in essentiele en belangrijke sectoren, zoals energie, gezondheidszorg en digitale infrastructuur. De meeste kleine kmo’s vallen hier niet rechtstreeks onder.
Toch is dit niet altijd een vrijgeleide. Lever je diensten aan een bedrijf dat wel onder NIS2 valt? Dan kan die klant steeds vaker vragen dat ook jij een minimaal beveiligingsniveau aantoont, simpelweg omdat jouw beveiliging invloed heeft op de hunne. Wil je weten of en hoe dit voor jouw bedrijf van toepassing is? Lees onze uitleg over NIS2 voor meer duidelijkheid.
Overweeg een cybersecurityplan
Uit onderzoek van het CCB blijkt dat slechts een minderheid van de Belgische bedrijven over een uitgewerkt cybersecurityplan beschikt. Zo’n plan hoeft niet ingewikkeld te zijn: het beschrijft simpelweg wie wat doet bij een incident, welke basismaatregelen gelden, en hoe je team cyberveilig gedrag in de praktijk brengt.
Kort samengevat
Cybersecurity voor kmo’s begint niet bij dure software, maar bij een paar concrete basismaatregelen: MFA, back-ups, updates, phishing-training en sterke wachtwoorden. Gebruik de gratis tools van het CCB als startpunt, en check of NIS2 via je klanten indirect ook voor jou relevant wordt. Een kleine investering in cybersecurity nu voorkomt vaak een veel grotere kost later.
Dit artikel is met zorg samengesteld op basis van informatie van het Centrum voor Cybersecurity Belgie (CCB). Voor de meest actuele richtlijnen verwijzen we naar atwork.safeonweb.be.