Een eenmanszaak is de snelste en eenvoudigste manier om als zelfstandige te starten in Belgie. Binnen een week kan je officieel van start, zonder notaris of ingewikkelde papieren. In dit artikel lopen we de stappen door die je moet zetten.
Stap 1: check of je aan de voorwaarden voldoet
Om een eenmanszaak op te richten, moet je minstens 18 jaar zijn. Voor sommige activiteiten moet je ook aantonen dat je over de nodige kennis beschikt, bijvoorbeeld via een diploma of via relevante praktijkervaring. Dit heet basiskennis bedrijfsbeheer, en geldt voor bepaalde gereglementeerde beroepen. Werk je als freelancer in een niet-gereglementeerd beroep, dan heb je dit meestal niet nodig.
Stap 2: open een zakelijke bankrekening
Dit is niet wettelijk verplicht, maar wel sterk aangeraden. Een aparte rekening houdt je privé- en zakelijke financien overzichtelijk gescheiden, wat later ook je boekhouding bijhouden een stuk makkelijker maakt. Reken op ongeveer 15 tot 40 euro per kwartaal, afhankelijk van je bank.
Let wel op: bij een eenmanszaak blijft er juridisch geen scheiding tussen je privé- en zakelijk vermogen, ook al gebruik je een aparte rekening. Twijfel je of een eenmanszaak of vennootschap beter bij jouw situatie past qua aansprakelijkheid? Dat is het overwegen waard voor je definitief start.
Stap 3: schrijf je in bij de KBO
Via een erkend ondernemingsloket, zoals Liantis, Xerius, Acerta, Securex of Partena, schrijf je je onderneming in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen. Dit geeft je een ondernemingsnummer, en is verplicht voor elke onderneming in Belgie.
De kostprijs hiervoor ligt momenteel iets boven de 100 euro, en is een vast wettelijk tarief, ongeacht welk loket je kiest.
Stap 4: een btw-nummer aanvragen
Hetzelfde ondernemingsloket kan meteen ook je btw-nummer aanvragen en activeren, tenzij je kiest voor de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Dit brengt een beperkte extra kost met zich mee, meestal rond de 60 euro exclusief btw.
Stap 5: sluit je aan bij een sociaal verzekeringsfonds
Voor je met je activiteit start, moet je je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Dit is verplicht, ook als je start als zelfstandige in bijberoep. Je fonds int je sociale bijdrage zelfstandige elk kwartaal, en regelt je sociale rechten zoals pensioenopbouw.
Stap 6: check of je bijkomende vergunningen nodig hebt
Afhankelijk van je activiteit kunnen er extra vergunningen of erkenningen nodig zijn, bijvoorbeeld in de horeca of bouwsector. Je ondernemingsloket kan je hierbij helpen en meestal meteen nagaan of dit voor jou van toepassing is.
Wat kost het in totaal?
Reken voor de basisformaliteiten op ongeveer 170 tot 200 euro, samengesteld uit de KBO-inschrijving en de btw-activering. Wil je dit volledig laten regelen door een ondernemingsloket inclusief begeleiding, dan liggen de totale opstartpakketten vaak hoger, ergens tussen 170 en 250 euro, afhankelijk van de dienstverlener en het gekozen pakket.
Dit is exclusief de kosten voor je zakelijke bankrekening, eventuele verzekeringen en je boekhouding.
Hoe lang duurt het?
Als je alle documenten in orde hebt, kan de volledige inschrijving vaak binnen enkele dagen afgerond zijn, soms zelfs dezelfde dag. Complexere activiteiten met specifieke vergunningen kunnen wat langer duren.
Kort samengevat
Een eenmanszaak starten vraagt weinig formaliteiten: een bankrekening, inschrijving in de KBO, een btw-nummer en aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds. De totale kosten blijven beperkt tot een paar honderd euro, en je bent meestal binnen een week volledig operationeel. Twijfel je nog over de juiste rechtsvorm of hoe je je administratie het beste aanpakt? Een erkend ondernemingsloket of boekhouder helpt je graag verder.
Dit artikel is met zorg samengesteld op basis van de geldende tarieven in Belgie. Tarieven kunnen wijzigen, check bij twijfel de actuele prijzen bij je ondernemingsloket.